#97 Mobilność i stabilność cz.18 – Functional Range Conditioning – FRC cz.2


 

W poprzednim wpisie #96 Mobilność i stabilność cz.17 – Functional Range Conditioning – FRC (http://bit.ly/2K2k9nZ) znajdziecie informacje o aktywnym i pasywnym zakresie ruchu oraz wprowadzenie do Functional Range Conditioning (FRC), o którym mowa będzie w dzisiejszym poście. Zawarłem tam podstawowe informacje o metodzie oraz korzyściach, jakie z niej płyną. Dzisiaj powiemy sobie co nieco o schemacie pracy w FRC.

 

Możemy wyróżnić dwie podstawowe techniki wchodzące w skład FRC:

  • CARs - Controlled Articular Rotation
  • PAIL’s (Progressive Angular Isometric Loading) i RAIL’s (Regressive Angular Isometric Loading)

 

CARs – Kontrolowana Rotacja Stawów

Bardzo efektywna technika pozwalająca na utrzymanie stawu w dobrej kondycji, utrzymaniu/poprawie aktualnego zakresu ruchu. Idea CARs polega wykorzystaniu tego, że torebka stawowa zawiera wiele mechanoreceptorów. Im więcej mechanoreceptorów zostanie „podrażnionych” w trakcie ruchu, tym bardziej rozległa informacja zostanie przekazana do ośrodkowego układu nerwowego, co wpłynie na jeszcze lepszą odpowiedź zwrotną z OUN, która będzie przejawiała się m.in. lepszą KONTROLĄ ruchu. Brzmi logicznie? Podczas tego typu ruchów powierzchnie stawowe poruszają się AKTYWNIE po wcześniej NIEWYKORZYSTYWANYCH zakresach pod mięśniową i nerwową kontrolą.

 

Powierzchnie stawowe odżywiane są poprzez ruchu. Jeśli nie wykorzystujemy pełnego zakresu, niektóre fragmenty tych powierzchni są nieużywane, za czym idzie ich gorsze odżywienie. Może to prowadzić do powstania zmian patologicznych w obrębie danego stawu, czego zapewne wszyscy chcielibyśmy uniknąć. Podczas wykonywania CARs dla jednego stawu, całe ciało pozostaje w napięciu izometrycznym, co zwiększy zaangażowanie układu nerwowego oraz zapobiegnie ruchom kompensacyjnym.

Przykład CARs: ruchy okrężne głowy, ramienia czy biodra.

 

PAIL’s and RAIL’s

PAIL’s (Progressive Angular Isometric Loading) polega na izometrycznym napięciu (wzmacnianiu) mięśni, które znajdują się w pozycji rozciągnięcia. Przykład: w pozycji zgiętego biodra (kolano przy klatce piersiowej) będziemy pracowali na mięśniach wywołującymi wyprost w biodrze, czyli m. pośladkowymi i kulszowo-goleniowymi.

 

Z drugiej strony RAIL’s (Regressive Angular Isometric Loading) to izometryczne wzmacnianie mięśni, które aktualnie znajdują się w skróceniu (skurczu) w danym stawie. Przykład: przy zgiętym biodrze, tkankami „regresywnymi” będą właśnie zginacze biodra.

 

W jaki sposób PAIL’s i RAIL’s wpływają na poprawę mobilności?

Poprzez aktywną pracę mięśniową w fazie PAIL’s, zostaje wysłana do układu nerwowego informacja, że dany zakres ruchu jest BEZPIECZNY (kontrolowany), zatem ciało dostaje pozwolenie na jego praktyczne wykorzystanie. Następnie poprzez fazę RAIL’s wykorzystujemy tę okazję do pogłębienia zakresu ruchu.  Napięcie mięśni „po obu stronach stawu” wzmacnia końcowe zakresy ruchu, co przełoży się na ich utrwalanie na przestrzeni czasu. Jeśli pracowalibyśmy tylko nad mięśniami, które w danej pozycji są rozciągnięte, niekoniecznie przełoży się to na poprawę mobilności, ponieważ tkanki oprócz rozciągania powinny także wiedzieć jak się skracać, zatem faza RAIL’s jest równie ważna jak faza PAIL’s.

 

Gdy podczas wykonywania CARs lub PAIL’s i RAIL’s w pewnym momencie poczujemy ból, to znak, że powinniśmy nieco zmodyfikować daną pozycję i kąt w stawie, aby pracować w bezbólowym zakresie, ponieważ w innym wypadku możemy zrobić sobie więcej krzywdy niż pożytku.

 

Na załączonym do wpisu zdjęciu możecie zobaczyć 4 okręgi w dwóch wierszach. Duży, czarny okrąg po lewej stronie odpowiada biernemu zakresowi ruchu. Znajdujący się w pierwszym wersie czerwony okrąg odpowiada zakresowi ruchu, który wykorzystywany jest w czynnościach dnia codziennego -ADL (Activity of Daily Living), więc nazwijmy go zakresem użytkowym. Możemy na przykładzie tej prostej grafiki zauważyć, ile zakresu jest nieużywane, co z biegiem czasu przerodzić się w trwałe ograniczenia zakresu ruchu. Z drugiej strony (w drugim wierszu) poprzez zastosowanie CARs jesteśmy w stanie każdego dnia poruszać Nasz staw po jego maksymalnie osiągalnym zakresie, co sprawi, że Nasz maksymalny na daną chwilę zakres będzie dla Nas zakresem użytkowym. Dodam, że nie jest to moja autorska grafika, tylko natrafiłem na nią jakiś czas temu i bardzo spodobała mi się prostota i efektywność jej przekazu, więc postanowiłem stworzyć własnoręcznie robioną wersję, aby się nią z Wami podzielić.

 

Po dwóch wpisach wstępu teoretycznego, zgodnie z tradycją naszedł czas na odrobinę praktyki. Już w następnym wpisie przedstawię Wam kilka możliwości zastosowania metody FRC na przykładzie niektórych stawów. Keep in touch!

 

Podsumowanie:

W skład koncepcji FRC wchodzą dwie główne techniki:

  • CARs – porusza staw po jego maksymalnym zakresie ruchu i poprzez „podrażnianie” jak największej ilości mechanoreceptorów znajdujących się w torebce stawowej, dochodzi do zintensyfikowania odpowiedzi z układu nerwowego, co z kolei przejawia się zwiększona kontrolą ruchu i długotrwałą poprawą mobilności.
  • PAIL’s i RAIL’s – działanie zarówno na rozciągane i skracane grupy mięśniowe w danym stawie podczas konkretnego ruchu, w celu wzmacniania wszystkich mięśni działających na dany staw w ich końcowych zakresach ruchu.

 

Źródła:

“PAILs and RAILs – What Are They Good For?”,  Joe Gambino, PT, DPT, CSCS, FRCms , FR Practitioner, Kinstretch Certified Instructor

 

23 maja 2019

Pełna wersja wpisu ze zdjęciami dostępna na:

www.facebook.pl/Fizjotenis-Marcin-Filipowicz